ناصر الدين انصارى قمى
564
اختران فقاهت ( فارسى )
بسيار محتاط و سختگير است - نايل آمد . « 1 » مرحوم علامه مدرس خيابانى مىنويسد : « وى در تمامى عرض سال جز روز عاشورا را تعطيل نكرده و با همت فوقالعاده فتور ناپذير شبوروز مشغول مطالعه و مباحثه بود ، تا در اواسط سال 1309 ه . ق از كثرت تعطيلات مشتغلين در هر پنجشنبه و جمعه و ايام اعياد و وفيات علما و اكابر و اوقات زيارت مخصوصه كه از اندازه خارج و علاوه بر تضييع عمر گرانبها مخالف عادت و سليقهء شخصى اشتغال دايمى شبانهروزى وى بوده ، متألم و افسرده خاطر گرديده ، و قضيه را به استاد درس سطح فقه خود - شيخ حسن ميرزا - اظهار داشت ، و او نيز در مقام چارهجويى آن مطالعات محض دايمى خستهكننده ، امر به تأليف و تصنيفش نمود . . . و در مقام تأليف نيز دستور داد كه از باب ديات فقه شروع نمايد ، كه به حكم تجربه هركه شروع به آن نمايد تأليفش انجامپذير گردد . . . » . « 2 » و بدينسان ، وى موفق به تأليف بزرگترين موسوعهء فقهى خويش شد . او در طول تأليف اين كتاب با خود قرار داده بود كه مشكلات مطالب را تنها با فكر خود بگشايد ، از كسى پرسش ننمايد ، نخورد ، نياشامد و استراحت نكند تا با سرپنجهء تدبير خود ، دشوارى عبارات فقها را بازنمايد . اجازات فقيه فقيد از پدر بزرگوارش ، آيت اللّه شيخ على جواهرى و آيت اللّه شيخ حسن ميرزا خراسانى اجازهء روايت گرفته ، و به شمار بسيارى از علماى شيعه همانند :
--> ( 1 ) . مرعشى ، المسلسلات فى الاجازات ، ج 2 ، ص 356 ؛ مامقانى ، تنقيح المقال ، ج 2 ، صص 210 - 211 ؛ همو ، مخزن المعانى . ( 2 ) . مدرس خيابانى ، ريحانة الادب ، ج 3 ، ص 430 .